Terug...Algemene informatie
Niet zo ingewikkeld
Wie zich in zijn eigen pensioen gaat verdiepen, komt al snel tot de ontdekking dat het een vrij ingewikkelde materie is. Althans, dat lijkt zo. Dat lijkt zo, omdat er verschillende soorten "pensioen" zijn.
Soms gaat het over nabestaandenpensioen, soms ook over wezenpensioen. En vrijwel altijd gaat het ook over "ouderdomspensioen". En op zich is dat niet zo bijzonder. De jaarlijkse pensioenopgave van de werkgever geeft daar doorgaans voldoende duidelijkheid over. Er staat vrijwel altijd duidelijk op waar u, op uw pensioendatum, op kunt rekenen. En op zich is dat niet zo ingewikkeld.
Wel ingewikkeld
Ingewikkelder wordt het wanneer we nagaan welk type pensioen er gehanteerd is. Want juist het type pensioen bepaalt op welke manier uw pensioenrechten meegroeien met salarisstijgingen. En zo kan het pensioen van regeling 1 ineens duizenden euro’s hoger uitkomen dan het pensioen van regeling 2. En dat is veel.
Nog ingewikkelder wordt het wanneer we nagaan op welke manier het pensioen, wanneer het eenmaal is ingegaan, meestijgt met de inflatie.
En echt duister wordt het wanneer we na proberen te gaan op welke manier de wetgever toestaat iets extra’s te doen. Simpel gezegd: wie eerder met pensioen wil of wie zijn pensioen niet toereikend vindt, loopt al snel aan tegen strakke fiscale regels. En tegen een overvloed aan mogelijkheden. De een nog beter dan de andere, zo lijkt het.
U kunt het uzelf makkelijk maken. Want pensioenadvisering is namelijk ons dagelijks werk. Wij zullen dan voor u nagaan welke pensioenregeling voor u geldt en welke rechten u opbouwt. En daarna is het voor u vrij makkelijk na te gaan of dit voldoende is. En of er wel of geen aanvullingen nodig zijn.
Is 70% pensioen echt zo ideaal?
Allereerst is pensioen niets anders dan "uitgesteld loon". Uitgesteld loon dat verdiend werd tijdens de werkzame periode. Pensioen heeft dan ook altijd te maken met een (voormalig) dienstverband. Een zelfstandig ondernemer heeft geen dienstverband met een werkgever. En bij de ondernemer is dan ook geen sprake van pensioen. Hij zal zijn "oudedagsinkomen" dan ook op een andere manier moeten opbouwen. Wij verwijzen u hiervoor naar "pensioen voor de ondernemer" verderop in dit document.
Norm
Het is algemeen bekend dat de belastingdruk na de 65ste verjaardag aanmerkelijk lager is dan in de jaren daarvoor. Het is dan ook niet verwonderlijk dat vrijwel alle pensioenregelingen ervan uit gaan dat het inkomen na de pensioendatum bruto lager mag zijn dan voor de pensioendatum.
Bij een gemiddeld inkomen betekent dit dat een pensioen van 70% (van het laatste bruto inkomen) netto ongeveer gelijk uit komt.
De "bruto" teruggang heeft in die gevallen "netto" geen al te grote gevolgen. Wel is het zo dat bij de hogere inkomens de gevolgen van die bruto teruggang wel merkbaar worden. Maar, zoals gezegd, bij een gemiddeld inkomen heeft dit nauwelijks effect.
Die 70% pensioennorm wordt over het algemeen opgebouwd in 40 dienstjaren. En dus begint het opbouwen doorgaans op de 25ste verjaardag. Met 1,75% per jaar (40 x 1,75% = 70%).
Dat opbouwen van pensioenrechten, simpel gezegd het "sparen voor het pensioen", kan in beginsel op vier verschillende manieren:
- Beschikbare premie
- Middelloon
- Gematigd eindloon (ook wel eindloon 55 genoemd)
- Eindloon
Hieronder gaan we dieper in op de verschillende pensioenvormen. Eventueel kunt u via de werkgever opvragen voor welke vorm hij bij uw pensioenregeling heeft gekozen. Maar eerst nog even iets over het AOW-gat.
De gehuwden AOW
De AOW is de basis van iedere pensioenregeling. Is iemand ongehuwd, dat ontvangt hij of zij de ongehuwden AOW. Is iemand getrouwd of samenwonend en heeft de partner zelf weinig of geen inkomen, dan wordt een toeslag gegeven op die ongehuwden AOW. En door die toeslag ontstaat de gehuwden AOW.
En vanaf het moment, dat iemand 65 is geworden ontstaat zo het recht op alleenstaanden-AOW, plus eventueel de toeslag voor gehuwden/samenwonenden.
Het "oude-dags-inkomen" wordt dan gevormd door de totale AOW plus (eventueel) het pensioen dat via de werkgever werd opgebouwd.
AOW verzelfstandigd
Nu heeft de overheid, enige jaren geleden, de AOW "verzelfstandigd". Het gevolg is, dat beide partners ieder 50% van de "gezins-AOW" ontvangen. Op zich is dat niet zo spannend. Afgezien van de fiscale gevolgen.
Want 2 x 50% blijft 100%.
Mocht dan ook, op het moment dat de ene partner 65 wordt, de andere partner nog geen 65 zijn en geen of weinig inkomen hebben, dan wordt de uitkering nog steeds aangevuld, alsof beide partners 65 zijn. En voor cliënten, die geboren zijn voor 1 januari 1950 blijft dat zo!
Het AOW-gat
Het probleem gaat zich voordoen voor cliënten, die geboren zijn na 1 januari 1950! Want via een recente wijziging heeft de overheid nu bepaald, dat die toeslag (om de alleenstaanden-AOW aan te vullen naar gehuwden-AOW) vanaf 1 januari 2015 zal vervallen.
U kunt zich voorstellen, dat dit vanaf 1 januari 2015 tot problemen kan leiden. Immers bij een verzelfstandigde AOW betekent dit, dat de ene partner 50% van de gehuwden AOW ontvangt en de andere niets.
De tweede helft wordt pas uitgekeerd vanaf het moment, dat de partner eveneens 65 is geworden.
Bij het plannen van pensioeninkomen, zal dus rekening gehouden moeten worden met de vraag welke leeftijd iemand heeft op 1 januari 2015. Ofwel met de vraag of iemand geboren is voor 1 januari 1950. Of erna.
De vier vormen van pensioenopbouw
Hiervoor is aangegeven dat de ideale regeling er voor zorgt dat uw pensioeninkomen bruto 70% bedraagt van uw laatste salaris. Inderdaad is dat de ideale regeling. Maar de meeste vormen voldoen hier niet aan. Dat komt door de aard van de gebruikte pensioenregeling. De vorm dus. In beginsel zijn er vier vormen denkbaar.
- Beschikbare premie
De werkgever stelt jaarlijks een vast bedrag aan pensioenpremie beschikbaar. Er wordt in deze vorm dus een pensioen opgebouwd, dat vrijwel geen enkele relatie meer heeft met uw salaris. Er worden immers vaste premiebedragen betaald. Ongeacht het salaris. In enkele regelingen betaalt de werkgever een vast percentage premie van uw salaris.
Hoe dan ook, hoeveel pensioen u hierdoor dus opbouwt, hangt sterk af van de manier waarop uw pensioenpremies voor u worden belegd. En een eindresultaat is dan ook maar moeilijk in te schatten.
- Middelloon
Hier wordt wel een relatie gelegd met uw salaris. De werkgever betaalt jaarlijks een bedrag aan pensioenpremie, dat voldoende hoog is om 1,75% van uw dan geldende salaris als pensioenrecht veilig te stellen. Helaas betekent dit bij 40 dienstjaren niet dat u inderdaad 40 x 1,75% ofwel 70% van uw laatste salaris zult ontvangen. Jaarlijks wordt immers 1,75% ingekocht van uw op dat moment geldende salaris. In deze regeling wordt dan ook 70% opgebouwd van uw gemiddelde salaris.
- Eindloon
Bij een salarisstijging zal telkens blijken dat het onder middelloon eerder ingekochte pensioenrecht niet meer voldoende is. Bij een eindloonregeling worden ook de tekorten, die zo ontstaan, aangevuld. Een eindloonregeling garandeert dus simpelweg 70% van het laatste geldende salaris. Een uitermate dure regeling.
- Gematigd eindloon
Dit is een combinatie van middelloon en eindloon. Doorgaans wordt bij een "gematigd eindloon"-regeling jaarlijks zoveel premie betaald, dat er een eindloonregeling ontstaat tot de 50ste of 55ste verjaardag. En vanaf dat moment wordt de regeling voor de nog komende jaren omgezet in een "middelloon"-regeling. De tekorten die daarna bij een salarisstijging ontstaan, worden vanaf die datum dus niet meer aangevuld.
Hoe worden tekorten aangevuld
Allereerst kunt u zich de vraag stellen of een tekort ook werkelijk een tekort is. Een daling van het netto inkomen is immers niet erg wanneer daar een daling van lasten tegenover staat. Zo kunnen diverse lasten verdwenen zijn wanneer uw pensioendatum eindelijk is aangebroken. Zoals bijvoorbeeld de hypotheek. Of de financiële lasten van studerende kinderen.
Het verdient dan ook sterk aanbeveling eerst de volgende berekening te (laten) maken:
| |
|
Nu |
Op 65 |
| 1. |
Netto inkomen |
€ ______ |
|
| 2. |
Netto lasten (hypotheek, kinderen, PL, e.d.) |
€ ______ |
|
| |
U hebt dus echt nodig: |
|
€ ______ |
| 3. |
Netto pensioeninkomen |
|
€ ______ |
| |
Tekort of overschot |
|
€ ______ |
Natuurlijk is de hoogte van uw pensioeninkomen van belang. En natuurlijk speelt de pensioenvorm daarbij een maatgevende rol. Maar of er tekort is of niet, wordt mede bepaald door de lasten die u dan nog hebt. Wellicht geeft bovenstaande berekening, in uw geval, aan dat het met uw pensioeninkomen wel goed zit. Misschien ook niet. Zelfs is het mogelijk dat u er niet uit komt.
Maar voldoende of tekort, het is goed om dat ruim vooraf te weten. Zodat er, als dat nodig is, ook ruim vooraf nog maatregelen genomen kunnen worden. Natuurlijk kunt u zelf gaan rekenen. En wij hopen dat deze "site" u voldoende informatie geeft om dat te kunnen doen. U kunt ook besluiten het rekenwerk simpelweg door ons te laten doen. Het is ons vak en wij hebben daar nu eenmaal de benodigde computerprogramma’s voor. Net wat u wilt.
Eén ding zal daarbij, hopen we, duidelijk zijn. Een goede "oudedagsregeling" begint niet bij 70% van het bruto inkomen, maar bij 100% van het netto inkomen. Hoe dan ook, zodra uw of onze berekeningen aangeven dat er tekort is, wordt het tijd om maatregelen te nemen. En wanneer we ook dat ruim vooraf doen, vallen de lasten reuze mee. Waar iemand in loondienst (een deel van) het pensioen kan laten regelen via de werkgever, heeft de ondernemer het minder makkelijk. Hij (of zij) zal alles zelf moeten regelen.
Verkoopwaarde van de onderneming
Voor sommige ondernemers zal op de pensioendatum blijken dat de onderneming (nog steeds) verkoopwaarde heeft. Voor die ondernemer is die verkoopwaarde dan ook een vast onderdeel van het pensioen. Bij de andere ondernemer blijkt juist het tegendeel. En wanneer die laatste ondernemer toch op een riante verkoop heeft gerekend, ontstaat daar echt een pensioenprobleem. Verkoopwaarde of geen verkoopwaarde. Het is een wel erg onzekere factor.
FOR (Fiscaal Oudedags Reserve)
Jaren geleden heeft de overheid voor de ondernemer de FOR (Fiscaal Oudedags Reserve) in het leven geroepen. Een fiscale mogelijkheid om een deel van de winst te reserveren voor de "oude dag". Een uitstekende mogelijkheid om pensioenvermogen op te bouwen.
Helaas, hoe begrijpelijk ook, de FOR wordt daar zelden voor gebruikt. Want vrijwel geen enkele ondernemer heeft de via de FOR gereserveerde bedragen ook daadwerkelijk gereserveerd staan.
De FOR betekent daar simpelweg een vergroting van de liquiditeit. Liquiditeit, die in de eigen onderneming wordt belegd. En goedkoper is dan bankkrediet. Een tweede nadeel is dat het via de FOR opbouwen van "oudedagsvermogen" beperkt wordt door de hoogte van het ondernemersvermogen. En wie geen "rijke" onderneming heeft, kan dus tevens niet echt goed "meedoen" aan de FOR.
Lijfrente
Blijft over de lijfrentemogelijkheid. Over lijfrente vindt u meer onder de informatiebutton "lijfrente", bovenin dit scherm. Maar lijfrente betekent in ieder geval een overeenkomst met een levensverzekeraar. Het betekent dus verlies aan liquiditeit. Maar het betekent tevens een volledig veilig stellen van oudedagsvermogen. Een daadwerkelijk reserveren dus.
Wel is het van belang na te gaan of deze methode voldoende rendement oplevert. Een rendement dat grotendeels moet komen uit het verschil in belastingdruk. Nú de premies aftrekken in een hogere belastingschijf en later de lijfrentetermijnen dus weer laten belasten in een lagere belastingschijf. Dat is een deel van het spel.
Maar als dat interessant blijkt te zijn, staat het hele scala aan lijfrentemogelijkheden voor u open. Koopsommen, premiepolissen, combinaties van beide, koppelingen aan arbeidsongeschiktheidsrentes, verzorging van nabestaanden, de mogelijkhedenen zijn legio.
Accountant
We stellen u graag voor om, samen met u, een "oudedagsplan" op te zetten en dat dan samen met uw accountant te toetsen op redelijkheid. Onze tijd is voor u kostenloos. En we stellen u die tijd graag ter beschikking. Om u inzicht te geven.
Maar ook voor u als ondernemer geldt, wacht er niet te lang mee. Wie 64 is geworden, heeft weinig mogelijkheden meer. En bovendien, wie er vroeg mee begint, kan de lasten over een lange periode uitsmeren.
Hieronder treft u een download aan van deze tekst, zodat u alles nog ééns rustig op uw gemak kunt doorlezen.
|